Zapora wodna Pilchowice - modrzewie8

Modrzewiowy Dom
Agnieszka & Robert Soleccy
59-610 Wleń
Modrzewie 8
Przejdź do treści
Menu

Zapora wodna Pilchowice

Okolice
Budowę potężnej zapory spiętrzająca wody Bobru mają chronić region przed gwałtownymi powodziami podjęto po katastrofalnej dla Dolnego Śląska powodzi z 1897roku. Decyzję o budowie zapory podjęto 3lipca 1900r.Projekt zapory wykonał profesor Otto Intze i  dr Curt Bachman a kierownictwo nad pracami sprawował    Alberto Cucchiero Pierwsze prace przygotowawcze rozpoczęto w 1902r, W 1904r. rozpoczęto budowę sztolni obiegowej i po jej wykonaniu  budowę samej zapory. Sztolnia leży 230 m npm. i ma 328m długości. W odległości 152m od jej wlotu skrytego pod wodami jeziora wykonano pionowy 45-cio metrowy szyb w którym umieszczono betonową zasuwę. Urządzenia sterujące mieszczą się w niewielkim budynku p rzy drodze prowadzącej w kierunku stacji kolejowej.20 czerwca 1908 r. nastąpiło uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego oraz aktu erekcyjnego zapory.   Na budowie pracowało 250 murarzy z Włoch i ok 550 pracowników z okolic. Już na samym początku musiano przerwać prace gdyż po ulewnych deszczach zalane zostały wykopy pod fundamenty. Ponownie do przerwania prac doszło w 1908r kiedy to zawaliła się sztolnia odprowadzająca wody Bobru. Prace szczęśliwie jednak dobiegły końca i 16 listopada 1912r w obecności cesarza Wilhelma II dokonano uroczystego otwarcia , a całość oddano do użytku 28 lutego 1913r. Powstająca wraz z budową potężnej zapory wodnej na Bobrze linia kolejowa zapewniała początkowo transport potrzebnych materiałów i sprzętu. Najwcześniej bo 1 października 1906r oddano do użytku odcinek z Jeleniej Góry do Jeżowa Sudeckiego. Kilka dni później bo 9 października kolej dochodziła już do Siedlęcina. Następny odcinek łączący Lwówek z Wleniem oddano do użytku 1 lipca 1909roku..Wymagał on wydrążenia trzech tuneli kolejowych, budowy 130 metrowego mostu wiszącego 40 m ponad dnem jeziora, mostu na Bobrze w Nielestnie i potężnego wiaduktu w Pilchowicach oraz wielu innych obiektów infrastruktury kolejowej. Również i z tej okazji odbył się we Wleniu uroczysty bankiet a w rynku koncertowała orkiestra. Nowo wybudowana linia kolejowa ożywiała gospodarczo ten rejon ułatwiając wymianę handlową, lokalną komunikację oraz umożliwiała łatwy dojazd kuracjuszom i wczasowiczom nad powstałe Jezioro Pilchowickie czy do wleńskiego sanatorium. Już sam przejazd nowo wybudowaną trasą dostarczał wielu niesamowitych wrażeń.

Poniżej zapory usadowiono budynek elektrowni, w którym pięć generatorów wytwarza ok 8MW energii elektrycznej. Zachowało się oryginalne wyposażenie techniczne stanowiące nie lada atrakcję dla miłośników historii techniki. W końcowych dniach II wojny światowej wycofujące się odziały armii hitlerowskiej planowały zniszczenie zapory. Prawdopodobnie na skutek starań Kurta Bahmanma sprawującego funkcje kierownika zakładu odstąpiono od tego nieobliczalnego zamysłu. Niestety w wyniku wykonania rozkazu Hitlera o tzw „spalonej ziemi”odstrzelono wloty wszystkich trzech tuneli i uszkodzono wjazd na most kolejowy.
Zapora w swojej historii kilkakrotnie powstrzymywał gwałtownie wzbierające wody Bobru przed powodziami. Zdarzało się też całkowite wypełnienie zbiornika i wówczas dochodziło do niekontrolowanego przelewu wody przez boczny upust. Ostatnie takie zdarzenie miało miejsce w lipcu 1997r.Dwadzieścia lat wcześniej dopływ wody był tak duży, że woda pojawiła się na koronie zapory, a przy jej końcu woda przelewała się przez jezdnię.
Zapora i jej okolice zostały utrwalona na filmowej taśmie w produkcji pt „Skąpani w ogniu”oraz „Trick” Malownicze okolice jak i sama zapora stały się również wzorem dla wirtualnego świata gry komputerowej „Zaginięcie Ethana Cartera”
 W 2014 roku dokonano wymiany wysłużonych zespołów energetycznych , które odświeżone zostały wyeksponowane na placu obok budynku elektrowni. W poprzednich latach dokonano również remontu kanałów spustowych i prawego nabrzeża. Letnia susza w 2015r i awaria urządzeń hydrotechnicznych doprowadziły do rekordowo niskiego poziomu wód w jeziorze. Spowodowało o to poderwanie się mułów dennych i przez długi czas wody Bobru poniżej zapory były bardzo zanieczyszczone wydzielając przy tym nieprzyjemny zapach.

Poniżej zapory, tuż za mostem prowadzącym na drugę stronę bobru w dawnych budynkach tartacznych powstało gospodarstwo agroturystyczne "Tartak w dolinie Bobru"




Stacja kolejowa Pilchowice-Zapora.

Będąc nad Jeziorem Pilchowickim trzeba koniecznie zobaczyć tę małą urokliwą stacyjkę. Poniżej gdzie brzeg został umocniony potężną betonową konstrukcją znalazła miejsce nowa przystań klubu żeglarskiego "Horyzont"z Jeleniej Góry.

Most kolejowy.
Na jedną z niewielkich zatok Jeziora pilchowickiego wybudowano stalowy kratownicowy most, którego elementy połączono nitami. Wsparty jest na dwóch filarach, a jego długość wynosi 131.7m. Ponad 40-ci metrów nad dnem jeziora sprawia, że jest to jeden z najwyżej położonych mostów kolejowych. W 2006 roku na moście przeprowadzono ćwiczenia z zakresu działania służb porządkowych i ratowniczych.
Schronisko turystyczne "Curt Bachmann Baude"
 Hotel "Nad Zaporą

W latach 1936-37 na jednym z cypli wybudowano schronisko turystyczne w typowym dla tego regionu stylu sudeckim. Był to parterowy budynek o drewnianej konstrukcji z dużym poddaszem w którym mieściły się pokoje dla gości. Na tłach budynku był dość spory plac na którym w letnie dni rozstawiano dodatkowe stoliki dla turystów pragnących odpocząć lub się posilić. W okresie powojennym schronisko było użytkowane przez wojsko
i jeleniogórskie stowarzyszenie „Liga Morska” Niestety w 1959r. schronisko spłonęło, a wybudowany wkrótce nowy hotel „Nad Zaporą” w niczym nie przypominał dawnego budynku.
Z biegiem lat popularność tego miejsca znacznie spadła gdyż silnie zanieczyszczone wody jeziora zniechęcały do uprawiania sportów wodnych. Od początku lat dziewięćdziesiątych budynek pozostaje niewykorzystywany
i stopniowo niszczeje. Wybudowana tuż obok przystań wodna należąca dawniej do WOPR-u po zamianach ustrojowych przeszła w prywatne ręce i dla postronnych turystów nie jest dostępna.

Plastyczna mapa jeziora Pilchowickiego wygenerowana przy pomocy Geopratal.gov.pl                                                                                                                                                                               
Mozliwośc powiększenia obrazu.

Powrót na stronę główną                                                  Do góry

Wróć do spisu treści